<?xml version="1.0" encoding="utf8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/tipitaka-latn.xsl"?>
<TEI xml:lang="pi-Latn">
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>

<p rend="chapter">(14) 4. Puggalavaggo</p>

<p rend="subhead">1. Saṃyojanasuttavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="131"><hi rend="paranum">131</hi><hi rend="dot">.</hi> Catutthassa <pb ed="V" n="2.0332" /> paṭhame <hi rend="bold">upapattipaṭilābhiyānī</hi>ti yehi anantarā upapattiṃ paṭilabhati. <hi rend="bold">Bhavapaṭilābhiyānī</hi>ti upapattibhavassa paṭilābhāya paccayāni. <hi rend="bold">Sakadāgāmissā</hi>ti idaṃ appahīnasaṃyojanesu ariyesu uttamakoṭiyā gahitaṃ. Yasmā pana antarāparinibbāyissa antarā upapatti natthi, yaṃ pana so tattha jhānaṃ samāpajjati, taṃ <pb ed="P" n="3.0131" /> kusalattā ‘‘upapattibhavassa paccayo’’ teva saṅkhyaṃ gacchati. Tasmāssa ‘‘upapattipaṭilābhiyāni saṃyojanāni pahīnāni, bhavapaṭilābhiyāni saṃyojanāni appahīnānī’’ti vuttaṃ. Orambhāgiyesu ca appahīnaṃ upādāya sakadāgāmissa avisesena ‘‘orambhāgiyāni saṃyojanāni appahīnānī’’ti vuttaṃ. Sesamettha uttānameva.</p>

<p rend="subhead">2. Paṭibhānasuttavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="132"><hi rend="paranum">132</hi><hi rend="dot">.</hi> Dutiye <hi rend="bold">yuttappaṭibhāno no muttappaṭibhāno</hi>ti pañhaṃ kathento yuttameva katheti, sīghaṃ pana na katheti, saṇikameva kathetīti attho. Iminā nayena sabbapadāni veditabbāni.</p>

<p rend="subhead">3. Ugghaṭitaññūsuttavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="133"><hi rend="paranum">133</hi><hi rend="dot">.</hi> Tatiye <pb ed="M" n="2.0337" /> catunnampi puggalānaṃ iminā suttena viseso veditabbo –</p>

<p rend="indent">‘‘Katamo ca puggalo ugghaṭitaññū, yassa puggalassa saha udāhaṭavelāya dhammābhisamayo hoti, ayaṃ vuccati puggalo <hi rend="bold">ugghaṭitaññū</hi>. Katamo ca puggalo vipañcitaññū, yassa puggalassa vitthārena atthe vibhajiyamāne dhammābhisamayo hoti, ayaṃ vuccati puggalo <hi rend="bold">vipañcitaññū</hi>. Katamo ca puggalo neyyo, yassa puggalassa uddesato <pb ed="V" n="2.0333" /> paripucchato yonisomanasikaroto kalyāṇamitte sevato bhajato payirupāsato anupubbena dhammābhisamayo hoti, ayaṃ vuccati puggalo <hi rend="bold">neyyo</hi>. Katamo ca puggalo padaparamo, yassa puggalassa bahumpi suṇato bahumpi bhaṇato bahumpi dhārayato bahumpi vācayato na tāya jātiyā dhammābhisamayo hoti, ayaṃ vuccati puggalo <hi rend="bold">padaparamo’’</hi>ti (pu. pa. 148-151).</p>

<p rend="subhead">4. Uṭṭhānaphalasuttavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="134"><hi rend="paranum">134</hi><hi rend="dot">.</hi> Catutthe uṭṭhānavīriyeneva divasaṃ vītināmetvā tassa nissandaphalamattaṃ kiñcideva labhitvā jīvikaṃ kappeti, taṃ pana uṭṭhānaṃ āgamma kiñci puññaphalaṃ nappaṭilabhati <pb ed="P" n="3.0132" />, ayaṃ <hi rend="bold">uṭṭhānaphalūpajīvī na kammaphalūpajīvī</hi> nāma. Cātumahārājike pana deve ādiṃ katvā sabbepi devā uṭṭhānavīriyena vinā puññaphalasseva upajīvanato <hi rend="bold">kammaphalūpajīvino na uṭṭhānaphalūpajīvino</hi> nāma. Rājarājamahāmattādayo <hi rend="bold">uṭṭhānaphalūpajīvino ca kammaphalūpajīvino ca</hi>. Nerayikasattā <hi rend="bold">neva uṭṭhānaphalūpajīvino na kammaphalūpajīvino</hi>. Imasmiṃ sutte puññaphalameva kammaphalanti adhippetaṃ, tañca tesaṃ natthi.</p>

<p rend="subhead">5. Sāvajjasuttavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="135"><hi rend="paranum">135</hi><hi rend="dot">.</hi> Pañcame paṭhamo andhabālaputhujjano, dutiyo antarantarā kusalakārako lokiyaputhujjano, tatiyo sotāpanno, sakadāgāmianāgāminopi <pb ed="M" n="2.0338" /> eteneva saṅgahitā. Catuttho khīṇāsavo. So hi ekanteneva anavajjo.</p>

<p rend="subhead">6-7. Sīlasuttādivaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="136-137"><hi rend="paranum">136-137</hi><hi rend="dot">.</hi> Chaṭṭhe paṭhamo lokiyamahājano, dutiyo sukkhavipassako sotāpanno ca sakadāgāmī ca, tatiyo anāgāmī. So hi yasmā taṅkhaṇikampi upapattinimittakaṃ jhānaṃ paṭilabhatiyeva, tasmā sukkhavipassakopi samādhismiṃ paripūrakārīyeva. Catuttho khīṇāsavoyeva <pb ed="V" n="2.0334" />. So hi sabbesaṃ sīlādipaccanīkānaṃ pahīnattā sabbattha paripūrakārī nāma. Sattamepi chaṭṭhe vuttanayeneva puggalaparicchedo veditabbo.</p>

<p rend="subhead">8. Nikaṭṭhasuttavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="138"><hi rend="paranum">138</hi><hi rend="dot">.</hi> Aṭṭhame <hi rend="bold">nikaṭṭhakāyo</hi>ti niggatakāyo. <hi rend="bold">Anikaṭṭhacitto</hi>ti anupaviṭṭhacitto. Kāyeneva gāmato nikkhanto, cittena araññe vasantopi gāmameva paviṭṭhoti vuttaṃ hoti. Iminā nayena sabbattha attho veditabbo.</p>

<p rend="subhead">9. Dhammakathikasuttavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="139"><hi rend="paranum">139</hi><hi rend="dot">.</hi> Navame <hi rend="bold">asahita</hi>nti atthena asaṃyuttaṃ. <hi rend="bold">Na kusalā hotī</hi>ti na chekā hoti. <hi rend="bold">Sahitāsahitassā</hi>ti <pb ed="P" n="3.0133" /> atthanissitassa vā anissitassa vā. Evaṃ sabbattha attho veditabbo.</p>

<p rend="subhead">10. Vādīsuttavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="140"><hi rend="paranum">140</hi><hi rend="dot">.</hi> Dasame <hi rend="bold">atthato pariyādānaṃ gacchatī</hi>ti aṭṭhakathaṃ pucchito pariyādānaṃ parikkhayaṃ gacchati, kathetuṃ na sakkoti. <hi rend="bold">No byañjanato</hi>ti byañjanaṃ panassa pavattati na pariyādiyati. Eseva nayo sabbatthāti.</p>

<p rend="centre">Puggalavaggo catuttho.</p>
</body>
<back></back>
</text>
</TEI>
